Streven Tijdschrift

‘Wealth as mr Hobbes says, is power’[1] (1775)   Men hoeft geen wakkere burger zijn om te beseffen dat we terecht zijn gekomen in turbulente tijden waarin iedere zichzelf respecterende columnist, schrijver, of politieke analist zijn licht laat schijnen op de onwaarschijnlijke maatschappelijke en geopolitieke veranderingen. Trump, als zelfverklaarde leider van de wereld, is er de emanatie van maar geenszins de oorzaak, althans niet volgens enkele recente opmerkelijke boeken en websites die graven naar de wortels van de maatschappelijke verschuivingen. In 2023 verscheen Defensive Nationalism: Explaining the Rise of Populism and Fascism[2] van Beth Rabinowitz. Zij laat zien hoe de...

Over In de bergen van Nederland van Cees Nooteboom Op 11 februari jl. overleed Cees Nooteboom, als auteur van romans, poëzie en reisverhalen één van de meest bekende en productieve schrijvers in het Nederlandse taalgebied sinds de Tweede Wereldoorlog. Werk van Nooteboom verscheen in tal van landen in vertaling, en de schrijver had vooral ook in Duitsland een grote reputatie. Bij wijze van herdenking een niet eerder gepubliceerde beschouwing van Ger Groot over de roman In (de bergen van) Nederland van Nooteboom, in 2012 in Nijmegen uitgesproken in het bijzijn van de schrijver.   ‘Er was eens een tijd,’ zo...

Literatuur draait vaak rond geweld, een jammer genoeg onontkoombare dimensie van het mens zijn. Collectief geweld, denk maar aan oorlogsliteratuur, van de Ilias tot Oorlog en vrede van Tolstoj, Im Westen nichts neues van Erich-Maria Remarque, enzovoort; persoonlijk geweld, denk maar aan Misdaad en straf van Dostojewski, L’étranger van Albert Camus  of het sinds de negentiende eeuw reusachtige corpus van de detectiveroman of de whodunit. Maar wat gebeurt er met literatuur wanneer de auteur zelf schuldig is of er een moordverdenking op hem of haar rust? Verandert dat onze kijk op de teksten? Is er een verschil tussen schrijven over...

Een gesprek met Ludo Abicht (Antwerpen) en Bart Abicht (Santa Cruz, Californië)   Dr. Andrew Winnick (*1939) doceerde economie, onder meer aan de University of Santa Barbara (Californië), Antioch College (Ohio), Schiller College (Heidelberg) en California State University (Los Angeles). Prof. Winnick publiceerde boeken en essays over de Amerikaanse politiek en over het conflict in het Midden-Oosten. Verschillende essays van zijn hand verschenen de afgelopen jaren in vertaling in Streven. Redacteur Ludo Abicht en zijn zoon Bart Abicht spraken op 17 januari 2026 jl. met Andrew Winnick. Ludo Abicht (vanaf nu LA): Ik heb gemerkt dat de meeste Europeanen geen...

Farah Focquaert[1] stelt in een militant boek dat het leven beter zou worden als we afstappen van de idee van de vrije wil. Zij pleit voor een vrije wil-scepticisme, want determinisme gaat haar net te ver. Zij wil immers geen afstand doen van morele plichten en vooral niet van verantwoordelijkheid. Ze wil alleen niet dat mensen nog langer met schuld worden overladen voor wat ze in het verleden hebben gedaan. Ze wil gewoon dat gedrag in de toekomst beter wordt en wil dat bijvoorbeeld graag vertaald zien in het strafrecht. Hoewel haar boek veel waardevolle inzichten bevat, lukt het haar...

Mensen die mij volgen weten dat ik een groot bewonderaar ben van de Sovjet-historici Roy en Zhores Medvedev, en de meeste van hun boeken heb gelezen. (Ik heb eerder al uitgelegd waarom ik hun boeken heel verhelderend vind, ook al moesten zij tot laat in de jaren 1980 werken in isolement, in ballingschap en dus met heel beperkte toegang tot archieven). De laatste twee jaar heb ik twee boeken van Roy Medvedev gelezen over wat hij de ‘onbekende Stalin’ noemt, en een ander dat bekende dissidenten beschrijft (ideologisch en als persoon), van wie uiteraard de meest befaamde Solzjenitsyn en Sacharov...