Streven Tijdschrift

Rocco en zijn broers van Luchino Visconti   Zesenzestig jaar na de première blijft de film Rocco e i suoi fratelli (Rocco en zijn broers) van Luchino Visconti een magnifiek epos, gefotografeerd in een tijdloos zwart-wit, met een sublieme cast (Alain Delon, Renato Salvatori, Annie Girardot als de femme fatale, Claudia Cardinale in een vroege, kleine rol) en een op The Godfather vooruitlopende soundtrack van Nino Rota (filmcomponisten hebben er een handje van gretig melodieën van zichzelf en anderen te ‘lenen’). De Cinematek in Brussel toonde in het kader van hun Claudia Cardinale-eerbetoon een originele kopie – ik kan iedereen...

Op 28 november 2025 bracht het Vaticaan de volgende verklaring uit van paus Leo XIV: ‘We moeten het gebruik van godsdienst voor het rechtvaardigen van oorlog, geweld, of van enige vorm van fundamentalisme of fanatisme sterk afwijzen. In plaats daarvan moeten de paden van broederlijke ontmoeting, dialoog en samenwerking worden gevolgd’. Maar sinds het begin van 2026 heeft paus Leo te maken met een specifiek katholiek fundamentalistisch probleem. In de eerste week van februari 2026 kondigde de in Zwitserland gevestigde katholieke fundamentalistische Broederschap St. Pius X het voornemen aan, bisschoppen te wijden zonder pauselijke goedkeuring. In 1970 opgericht door de...

Kunnen landen niet hard werken en welvarend blijven?   Onlangs heeft een discussie over het aantal uren dat mensen in verschillende landen werken heel duidelijk een politiek sausje gekregen. Trumpistische economen wijzen graag op de kracht van de Amerikaanse economie, en op de neergang van het Europese welvaartsmodel, door erop te wijzen dat de kloof in inkomens tussen de Verenigde Staten en Europese landen de laatste decennia onveranderd is gebleven, en soms zelfs is toegenomen. In 1980 bijvoorbeeld was de verhouding van het Bruto Binnenlands Product per hoofd van de bevolking tussen de Verenigde Staten en Frankrijk (berekend in dollars...

De mens en het dier deelden de wereld. De mens vroeg het dier: “Waar komt de moraliteit vandaan?” Het dier begreep de vraag niet en de mens besefte dat het een mensenkwestie was. Toch had de mens het dier nodig om zichzelf te begrijpen. De mens versimpelde: “Hoe weet je dat een handeling goed is?” Het dier antwoordde: “Dat weet ik gewoon. Een handeling komt in mij op, zomaar. Instinctief. Ik denk de handeling en het voelt goed. En jij?” De mens reflecteerde, herkende zichzelf in het dier en mijmerde: “Hetzelfde. Intuïtie. Misschien is dat alles ik heb. Het eerste...

De Amerikaanse antropoloog Marshall Sahlins (1930-2021) doctoreerde in de jaren waarin de meeste koloniën zowat overal ter wereld hun onafhankelijkheid opeisten, en wilde dus afstand nemen van de eurocentrische denkpatronen en begrippen die zijn vakgebied dan al sinds enkele generaties domineerden. De etnologie was van de grond gekomen in de marge van de negentiende-eeuwse koloniale imperia en constateerde dus dikwijls, in al dan niet omfloerste termen, dat haar ‘primitieve’ volkeren de opstap naar de geschiedenis en de Vooruitgang hadden gemist en zo de gevangenen bleven van absurde religies en rudimentaire technologieën, die hun hoogstens toelieten in ellendige omstandigheden moeizaam te...

Jan Beddegenoodts: Searching for Ludo   Hoe portretteer je iemand die blijft zoeken? Die weigert samen te vallen met een bepaalde rol, die zichzelf telkens opnieuw uitvindt om onrecht te bestrijden? Het werd de taak die Jan Beddegenoodts zichzelf stelde in zijn film ‘Searching for Ludo’ (2025). Daarvoor volgde hij tien jaar lang de Belgische filosoof en activist Ludo Abicht, van zijn huis in Berchem tot de kliffen van Californië, van Tel Aviv tot de Westelijke Jordaanoever. Hij kwam tot de vaststelling dat er vele versies van Ludo op deze wereld rondwandelen. Hij vond er minstens tien.   Dissident Het...